بسم الله الرحمن الرحيم

در جواب اين سوال که ناهنجاريهاي هر فردي اثر چيست و کدام گزينه صحيح است بايد گفت چند قول است که ما به آنها اشاره ميکنيم

نظريه اول : عده اي از انديشمندان گفتند : ناهنجاريهاي فرد اثر وراثت است ودليلشان هم رواياتي استکه در اين باب وارد شده است که ما به دو مورد اشاره ميکنيم

1_ پيغمبر اکرم فرمودند : انّ الولد سرّ ابيه ( 1 ) يعني فرزند سرّ پدر است و نشان از اخلاق پدر دارد .

از جبين او خِرَد پيداستي *** هر چه هستي نسخه باباستي

زين سبب فرمود آن شاه نبيه *** اعلمو اَنّ الولد سرّ ابيه

روي رومي زاده باشد همچو ماه *** روي زنگي زاده چون قير سياه

هر که علييّن بُوَد او را پدر *** گو برو گوي سعادت رو ببر

2_ در جنگ صفين ( يا نهروان ) بود که حضرت امير عليه السلام سرپرستي يک طرف لشگر را به محمد ابن حنفيه ( 2 ) داد . ولي وقتي جنگ شروع شد محمّد نتوانست آن قسمت از لشگر را اداره کند . حضرت ناراحت شدند و غلاف شمشير را به بازوي محمّد زده و فرمودند : اين ترس را از مادرت به ارث بردي!!!

ملاحظه : اين نظريه گر چه درست است اما ظاهرا تمام نيست .

نظريه دوم : ما خيلي از افراد را ميبينيم که پدر و مادر خوبي دارند اما به خاطر رفاقت با افراد شرور ، ناهنجاريهائي را در اعمالشان مشاهده ميکنيم پس معلوم ميشود که رفاقتها و محيط بد است که انسان را به طرف ناهنجاريها ميکشاند . لذا از همين باب است که جناب سعدي ميگويد :

تا تواني مي گريز از يار بد *** يار بد بدتر بود از مار بد

ملاحظه : با توجه به تجربيات خارجي براي انسانها اين نظريه نيز بر حق است اما ظاهرا تمام نيست ( 3 ) .

نظريه سوم : گر چه با توجه به روايات ، وارثت و يا همان ژنتيک در رفتار انسان تاثير دارد و همچنين با تجربيات خارجي در ميابيم که محيط اطراف نيز تاثير دارد اما بايد اين را در يابيم که گاهي هر دو امر جمع ميشود اما رفتار انسان خلاف زنتيک و محيط اطراف است و اين نشان ميدهد که عامل ديگري نيز در رفتار انسان تاثير دارد مثال :

1_ جناب آسيه ....... هم محيط اطراف و هم ژنيتک او فرعوني است . ولي با اين اوصاف ميبينيد به خداي موسي ايمان مياورد .

2_ هابيل و قابيل ...... هم از جهت ژنتيک و هم از جهت محيط زندگي ، مشترک هستند اما يکي بهشتي ميشود و ديگري جهنّمي .

3_ سلمان فارسي ...... هم از جهت وراثت و هم محيط اطراف دچار مشگل بود اما ميبينيد به آنجائي ميرسد که پيغمبر ميفرمايد : به او بگوئييد سلمان محمّدي .

از اين دست موارد زياد در تاريخ ديده شده است که نشان ميدهد بغير از دو مورد قبلي که اشاره شد خود انسان هم اثر مهمي دارد .

نتيجه : اگر چه وراثت و محيط اطراف در رفتار انسان اثر گذار است اما اين خود انسان است که ميتواند حرف آخر را بزند و رفتار خود را بمانند آسيه و سلمان فارسي تغيير دهد و خود را از نجات يافتگان قرار دهد .

تبرئه کنند .علاوه بر اين در آنروز خداوند امثال سلمان فارسي و .... را در برابر حرف آنها شاهد مياورد که يکي از آن شاهدين در دنياي امروز ما ادواردو آنيلي ميباشد که هم محيط اطراف و هم ژنيتک او دچار مشگل بوده است ولي از حق روي نگرداند .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(1 ) کشف الغمه ج2 ص 65

( 2 ) محمد ابن حنفیه فرزند حضرت امیر علیه السلام بود . چون مادرش از قوم حنفیه بود او را به نام مادرش خطاب میکردند .

( 3) در منطق میخوانیم که یقینیات بر 6 قسم است که یکی از آنها مشاهدات خارجی است که در بحث ما مویّد قول دوم واقع شده است .

( * ) الحمد لله اکثر دوستان اشارتی کلی به جواب سوال شماره 8 داشتند .

( ** ) ان شائالله سوال بعدی که یکی از شبهات مهم قرآنی هست بعد از امتحانات سالانه حوزه علمیه یعنی بعد از تاریخ 10 / 4/ 1384 خدمت دوستان خواهیم فرستاد .

( *** ) از اطاله کلام عذر خواهی کرده و امیدوارم عذر ما را پذیرا باشید . یا مرتضی علی